Με αφορμή την επέτειο θανάτου του Νίκου Γκάτσου, σαν σήμερα, στις 12 Μαίου 1992, δείτε το ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά από την σειρά "Εποχες΄και Συγγραφείς", παραγωγής 2011, για τη ζωή και το έργο του κορυφαίου ποιητή, μεταφραστή και πολυγραφότατου στιχουργού.
Σαν σήμερα, στις 12 Μαϊου 1992, έφυγε από τη ζωή ο Νίκος Γκάτσος. Κορυφαίος ποιητής, σπουδαίος μεταφραστής και πολυγραφότατος στιχουργός, ο Ν.Γκάτσος υπήρξε μια σημαντική, πολύπλευρη πνευματική προσωπικότητα. Άφησε πίσω του μια μόνο ποιητική σύνθεση, την περίφημη «Αμοργό» (1943), αλλά παράλληλα και μια μεγάλη παρακαταθήκη τραγουδιών που φανερώνει τη στιχουργική του ιδιοφυΐα, που έδωσε στο ελληνικό τραγούδι μια ξεχωριστή διάσταση.
Δείτε από το Αρχείο της ΕΡΤ ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά «Εποχές και Συγγραφείς», παραγωγής 2011, αφιερωμένο στη ζωή και το έργο του Νίκου Γκάτσου, το οποίο εστιάζει στα γεγονότα-σταθμούς της προσωπικής του ζωής, αλλά και της λογοτεχνικής του πορείας, από τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα έως την δεκαετία του ’50.
ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
ΝΙΚΟΣ ΓΚΑΤΣΟΣ Μέρος Α’–Από την Ασέα στην Αθήνα και στην «Αμοργό»
Σειρά ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά με θέμα τη ζωή και το έργο σημαντικών Ελλήνων λογοτεχνών και την προσφορά τους στην πνευματική ζωή του τόπου. Η συγκεκριμένη εκπομπή αποτελεί το πρώτο μέρος του διμερούς αφιερώματος στον ποιητή Νίκο Γκάτσο με τίτλο «Από την Ασέα στην Αθήνα και στην «Αμοργό».
Η ζωή και το έργο του Νίκου Γκάτσου με αναφορές σε γεγονότα-σταθμούς της προσωπικής του ζωής, αλλά και της λογοτεχνικής του πορείας, από τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα έως την δεκαετία του 50. Χρονική αφετηρία της αφήγησης, η γέννησή του στην Ασέα της Αρκαδίας, τα παιδικά του χρόνια σε μια αγροτική οικογένεια στο χωριό και τα μαθητικά στην Τρίπολη. Ακολουθεί η εγκατάστασή του στην Αθήνα και η φοίτησή του από το 1930 στη Φιλοσοφική Σχολή, σπουδές τις οποίες δεν ολοκληρώνει ποτέ.
Υπογραμμίζεται η «ιδιορρυθμία» του Νίκου Γκάτσου στα ελληνικά γράμματα, η οποία φαίνεται να ξεκινά από την «Αμοργό», έργο με το οποίο καθιερώθηκε. Παρουσιάζονται τα πρώτα του λογοτεχνικά βήματα, επηρεασμένα από την ποιητική γενιά του Μεσοπολέμου. Η πρώτη του λογοτεχνική παρουσία το 1931 εκδηλώνεται με το μικρό διήγημα «Ένας ασήμαντος Άνθρωπος», και ακολουθούν μια περιορισμένη έντυπη συγγραφική δραστηριότητα με δημοσιεύσεις κάποιων ποιημάτων αλλά και κριτικών σημειωμάτων σε περιοδικά όπως η «Νέα Εστία» και «Ρυθμός» κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1930. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην καθοριστική γνωριμία του με τον Οδυσσέα Ελύτη στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 1936-η οποία αποτέλεσε την απαρχή μιας πολύχρονης φιλίας, που έχει αποτυπωθεί και στους στίχους του τραγουδιού «Δάμων και Φιντίας».
Παρουσιάζεται η λογοτεχνική δραστηριότητα του Γκάτσου τη δεκαετία του 1940-τα χρόνια της Κατοχής και του Εμφυλίου αποτελούν σημείο καμπής. Ιδιαίτερος λόγος γίνεται για την πρώτη και μοναδική ποιητική συλλογή του Ν.Γκάτσου, την περίφημη «Αμοργό», η κυοφορία και συγγραφή της οποίας πραγματοποιήθηκε τα δύσκολα χρόνια της Κατοχής (1941-42) και έκδοσή της τον Αύγουστο του 1943.
Αναφορά γίνεται επίσης, στη μεταφραστική δραστηριότητα του Γκάτσου, και το επεισόδιο κλείνει με την παρουσίαση της παράστασης του «Ματωμένου Γάμου» του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα σε μετάφραση Γκάτσου, μουσική Μ.Χατζιδάκι από το Θέατρο Τέχνης Καρόλου Κουν το 1947.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής μιλούν για τον Γκάτσο η ποιήτρια Αγαθή Δημητρούκα, ο ποιητής Χάρης Βλαβιανός, ο συνθέτης Χριστόδουλος Χάλαρης, η Καθηγήτρια Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο του Παλέρμο Μαρία Καρακαουζι, ο ποιητής-Γραμματολόγος Δημήτρης Δασκαλόπουλος, ο Κριτικός Λογοτεχνίας Αλέξανδρος Αργυρίου, ο Σταύρος Καρτσωνάκης-εκπαιδευτικός, οι σκηνοθέτες Γιώργος Λαζάνης και Κώστας Μπάκας.
