Έφυγε χθες 21 Μάη από τη ζωή η Άννα Καφέτση, επιμελήτρια, ιστορικός της τέχνης και πρώτη διευθύντρια του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης (2000-2014). Διαδραμάτισε κομβικό ρόλο τόσο στη σύγχρονη ελληνική τέχνη όσο και στην ανάπτυξη των θεσμών της στην Ελλάδα. Κατά τη διεύθυνση της Καφέτση δρομολογήθηκε και οργανώθηκε η μετάβαση του μουσείου προς τη μόνιμη εγκατάστασή του στο κτίριο ΦΙΞ.
Δείτε από το Αρχείο της ΕΡΤ την εκπομπή:
ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΜΕ ΑΞΙΟΣΗΜΕΙΩΤΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ (2011): ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Πρόκειται για σειρά ντοκιμαντέρ του Μενέλαου Καραμαγγιώλη, ενώ στο συγκεκριμένο επεισόδιο μιλούν η Άννα Καφέτση, καθώς και άνθρωποι του μουσείου, καλλιτέχνες και παιδιά -μέλη του κοινού των προγραμμάτων του μουσείου. Το επεισόδιο γυρίστηκε το 2011, όταν το ΕΜΣΤ λειτουργούσε προσωρινά στο Ωδείο Αθηνών, χωρίς ακόμη μόνιμο κτήριο, μέσα στο πλαίσιο της Αθήνας της κρίσης.
Ξεκινά με εκπαιδευτικές δράσεις του μουσείου και παιδιά που απαντούν στο ερώτημα «τι είναι τέχνη», ενώ οι απαντήσεις τους πλαισιώνονται από τις απόψεις της Άννας Καφέτση για την τέχνη ως έννοια, πρακτική και τρόπο κατανόησης του κόσμου. Όπως αναφέρει, «Η τέχνη είναι για μένα μια πόρτα στην πραγματικότητα». Συζητά τις δύο μεγάλες ουτοπίες του 20ού αιώνα, τις υβριδικές μορφές τέχνης και τη σύνδεση τέχνης και ζωής.
Η Καφέτση παρουσιάζει την ιστορία του ΕΜΣΤ από το 2000 και μετά, το οποίο χαρακτηρίζει ως «παιδί» της, μιλώντας για το κοινό, τους καλλιτέχνες, τη συλλογή και την αναμονή για το νέο κτήριο. Επιμένει πως «το μουσείο υπάρχει μέσα από τη δράση του και μέσα από την κοινότητα». Παρουσιάζονται εκπαιδευτικές δράσεις με παιδιά, ενώ η επιμελήτρια Χρυσάνθη-Χριστίνα Βαλκανά αναφέρεται στη βιωματική προσέγγιση των έργων και ο Ανδρέας Αγγελιδάκης μιλά για τη δουλειά του και τον παλαιότερο χαρακτηρισμό του ως «εικονικού αρχιτέκτονα» ή «καλλιτέχνη του ίντερνετ».
Η Καφέτση χαρακτηρίζει τα μικρά παιδιά ως τους «καλύτερους επισκέπτες» του μουσείου και συζητά τη σημασία των διαφορετικών αναγνώσεων του κοινού απέναντι στα έργα. Η Μαρίνα Τσέκου, επιμελήτρια εκπαιδευτικών, μιλά για τη σύγχρονη τέχνη ως κάτι πέρα από το αμιγώς εικαστικό, ενώ η Βαλκανά αναφέρεται στις εναλλακτικές ερμηνείες και τη σημασία τους.
Στη συνέχεια, η Καφέτση σχολιάζει τη σχέση τέχνης και πολιτικής, αναφέρεται στην έκθεση που επιμελήθηκε και υπογραμμίζει τη σημασία των «ερμηνευτικών δικτύων» γύρω από τη σύγχρονη τέχνη. Ο Γιώργος Χατζημιχάλης συζητά τις απαρχές της σύγχρονης τέχνης στη μεταπολεμική περίοδο, τις σχέσεις της με το κράτος πρόνοιας και την πολιτική, φτάνοντας να εξαγγείλει το τέλος της τέχνης.
Η Καφέτση εκφράζει μια θετική στάση απέναντι στην παγκοσμιοποίηση, υποστηρίζοντας ότι από τη δεκαετία του 1990 οι καλλιτέχνες στρέφονται όλο και περισσότερο σε διεθνή πολιτικά και κοινωνικά ζητήματα. Μαζί με τον Χατζημιχάλη συζητούν τη γνώση ως προϋπόθεση για την πρόσληψη της τέχνης, με την Καφέτση να τονίζει και τη βιωματική διάσταση και τη σημασία του ενστίκτου. Τέλος, διατυπώνει τι καθιστά ένα μουσείο πραγματικά σύγχρονο, υπογραμμίζοντας την κατάλυση των ορίων ανάμεσα σε καλλιτέχνη, επιστήμονα, κοινό, τέχνη και ζωή, καθώς και τον ρόλο του ΕΜΣΤ ως μέσου διαλόγου με τη διεθνή πολιτιστική πραγματικότητα.
