Εκατόν τριάντα χρόνια συμπληρώνονται από τον θάνατο του σπουδαίου πεζογράφου, ποιητή και λογίου του 19ου αιώνα, Γεωργίου Βιζυηνού. Δείτε το σχετικό αφιέρωμα στον κορυφαίο λογοτέχνη μέσα από την σειρά ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά "Εποχές και Συγγραφείς", παραγωγής 2021.
Εκατόν τριάντα χρόνια συμπληρώνονται από τον θάνατο του σπουδαίου πεζογράφου, ποιητή και λογίου του 19ου αιώνα, Γεωργίου Βιζυηνού, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα σε ηλικία 47 ετών, στις 15 Απριλίου 1896. Γεννημένος (με πραγματικό ονοματεπώνυμο Γεώργιος Μιχαηλίδης) στη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης στις 8 Μαρτίου 1849, σε μια φτωχή οικογένεια, ο Γεώργιος Βιζυηνός, εγκαταστάθηκε σε ηλικία δέκα ετών στην Κωνσταντινούπολη, για να μάθει την τέχνη της ραπτικής στο ραφτάδικο ενός θείου του. Προστατευόμενος από έναν Κύπριο έμπορο, μετέβη στην Κύπρο για να φοιτήσει στην Ελληνική Σχολή της Λευκωσίας και ακολούθως επιστρέφει το 1872 στην Κωνσταντινούπολη για να φοιτήσει στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης. Το 1874 ο Βιζυηνός δημοσίευσε την πρώτη του ποιητική συλλογή, και λίγο αργότερα βραβεύτηκε στον Βουτσιναίο Ποιητικό Διαγωνισμό. Με την οικονομική ενίσχυση του Γ.Ζαρίφη, σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή Αθηνών, και στη Γερμανία στους τομείς της φιλολογίας, φιλοσοφίας, ψυχολογίας και παιδαγωγικής.
Ο Γεώργιος Βιζυηνός υπήρξε από τους πλέον ταξιδεμένους Έλληνες συγγραφείς του 19ου αιώνα, με μακρά περίοδο διαμονής στη Γερμανία, το Παρίσι και το Λονδίνο, και ένας λόγιος, που συνδύαζε την ποιητική, με την επιστημονική γραφή, και την συγγραφή διηγημάτων. Ήταν ένας από τους σημαντικότερους πεζογράφους της εποχής του και σήμερα θεωρείται ένας από τους κορυφαίους λογοτέχνες των νεοελληνικών γραμμάτων, με γνωστότερα διηγήματά του τα: «Το αμάρτημα της μητρός μου», «Το μόνο της ζωής του ταξείδιον», «Ποίος ήτον ο φονεύς του αδελφού μου», «Πρωτομαγιά», «Ο Μοσκώβ-Σελήμ». Ο Γεώργιος Βιζυηνός έφυγε από τη ζωή στο Δρομοκαΐτειο Ψυχιατρείο στις 15 Απριλίου 1896.
Το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει το σχετικό αφιέρωμα της σειράς ντοκιμαντέρ του Τάσου Ψαρρά «Εποχές και Συγγραφείς» στον σπουδαίο λογοτέχνη, παραγωγής 2021.
ΕΠΟΧΕΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΒΙΖΥΗΝΟΣ
Αφιέρωμα της σειράς ντοκιμαντέρ «Εποχές και Συγγραφείς» στη ζωή και το έργο του Γεωργίου Βιζυηνού. Με αφετηρία τη γέννηση του Γεωργίου Βιζυηνού (Μιχαηλίδη) στη Βιζύη της Ανατολικής Θράκης στις 8 Μαρτίου 1849 παρουσιάζονται τα σημαντικότερα γεγονότα της ζωής του, και οι σημαντικότεροι σταθμοί της συγγραφικής πορείας του. Γίνεται αναφορά στην εγκατάστασή του στην Κωνσταντινούπολη (για να μάθει την τέχνη της ραπτικής), και στη συνέχεια την εγκατάστασή του στη Κύπρο, όπου αρχικά φόρεσε το μοναχικό ένδυμα σε ένα μοναστήρι και κατόπιν εργάστηκε ως φροντιστής μαθητών στο Ελληνικό Σχολείο της Λευκωσίας. Λόγος γίνεται για την αλλαγή του επιθέτου του από «Μιχαηλίδης» στο τοπωνυμικό «Βιζυηνός» το 1872 , τη φοίτησή του στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης, όπου θα γίνει ο αγαπημένος μαθητής του τυφλού καθηγητή και Φαναριώτη ποιητή Ηλία Τανταλίδη, γεγονός που θα τον οδηγήσει στη στήριξη και υποτροφία του τραπεζίτη Γεωργίου Ζαρίφη, με την οποία ο Βιζυηνός θα ολοκληρώσει έναν αξιοζήλευτο κύκλο δεκαετών περίπου σπουδών στην Ελλάδα και στη Γερμανία.
Παρουσιάζεται κατά τη διάρκεια της εκπομπής το επιστημονικό έργο του Βιζυηνού, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη διδακτορική του διατριβή με τον τίτλο «Το παιδικό παιχνίδι σε σχέση με την ψυχολογία και την παιδαγωγική», την μεταγενέστερη διατριβή επί υφυγεσία «Η φιλοσοφία του καλού παρά Πλωτίνω», τη λαογραφική μελέτη «Οι καλόγεροι και η λατρεία του Διονύσου εν Θράκη» κά, ενώ ιδιαίτερος λόγος γίνεται για το ποιητικό του έργο-την πρώτη του ποιητική συλλογή «Ποιητικά πρωτόλεια», με ποιήματα στη δημοτική και στην καθαρεύουσα, και ιδιαίτερη αναφορά στην συλλογή ποιημάτων του «Ατθίδες Αύραι» που εκδόθηκε το 1880 στο Λονδίνο, καθώς και στην ενασχόληση του Κωστή Παλαμά με το ποιητικό του έργο.
Αναλύεται ακόμη το πεζογραφικό του έργο, με τα πρώτα του διηγήματα «Το αμάρτημα της μητρός μου», «Μεταξύ Πειραιώς και Νεαπόλεως», «Ποίος ήτον ο φονεύς του αδερφού μου», «Αι συνέπειαι της παλαιάς ιστορίας», καθώς επίσης και τα διηγήματα «Το μόνο της ζωής του ταξιδιον» Και «Ο Μοσκώβ-Σελήμ»- με αναφορά σε ζητήματα ταυτότητας- και τέλος, το «Διατί η μηλιά δεν έγινε μηλέα», με αναφορά στο γλωσσικό ζήτημα. Σχολιάζονται τα βασικά χαρακτηριστικά της πεζογραφικής παραγωγής του Βιζυηνού, καθώς και η στενή σχέση αλληλεξάρτησης του βίου και του έργου του. Το επεισόδιο κλείνει με αναφορά στα γεγονότα των τελευταίων ετών της ζωής του, το σχέδιο εκμετάλλευσης των μεταλλείων στο Σαμάκοβο, τον διορισμό του ως Διευθυντή της Δραματικής Σχολής του Ωδείου Αθηνών, και τον κλονισμό της υγείας του το 1892, με αποτέλεσμα τον εγκλεισμό του στο Δρομοκαΐτειο.
Στο ντοκιμαντέρ μιλούν οι: Λάμπρος Βαρελάς, Καθηγητής Φιλολογίας ΑΠΘ, Γεωργία Πατερίδου, Επίκουρος Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας ΕΑΠ, Μαίρη Μικέ, Καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας ΑΠΘ, Εύα Γανίδου, Υποψήφια Διδάκτωρ ΑΠΘ, Έλενα Κουτριανού, Καθηγήτρια Φιλολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, Κώστας Ιωαννίδης, Επίκουρος Καθηγητής Θεωρίας και Τέχνης ΑΣΚΤ.Προβάλλονται σύντομα πλάνα από την σειρά «Γεώργιος Βιζυηνός-Η σιωπή των Αγγέλων», καθώς και την θεατρική παράσταση «Το αμάρτημα της μητρός Μου» με τον Ηλία Λογοθέτη και τη Μαρία Ζαχαρή.
