Για την επέτειο από το θάνατο του σημαντικού Έλληνα εικαστικού, Σπύρου Βασιλείου, στις 22 Μαρτίου 1985,το Αρχείο ΕΡΤ προτείνει πορτρέτο του από τη σειρά ντοκιμαντέρ Παρασκήνιο σε σκηνοθεσία Τάκη Χατζόπουλου.
Ο Σπύρος Βασιλείου, σημαντικός Έλληνας εικαστικός, ζωγράφος, σκηνογράφος, χαράκτης, βασικό στέλεχος της «Γενιάς του ‘30», έφυγε από τη ζωή στις 22 Μαρτίου 1985. Γεννήθηκε στο Γαλαξίδι το 1903, σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών και μαθήτευσε δίπλα στον Αλέξανδρο Καλούδη και τον Νικόλαο Λύτρα. Ο Σπύρος Βασιλείου ξεκίνησε την καλλιτεχνική του πορεία το 1927, με την πρώτη ατομική του έκθεση να λαμβάνει χώρα το 1929 στην γκαλερί Στρατηγοπούλου. Το 1930 κέρδισε το Μπενάκειο Βραβείο για τα σχέδια των τοιχογραφιών του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτου και με τα χρήματα αυτά έκανε το πρώτο μεγάλο εκπαιδευτικό του ταξίδι στην Ευρώπη. Εκτός από τη ζωγραφική, ασχολήθηκε με την αγιογραφία, τη σκηνογραφία, τη χαρακτική, αλλά και την εικονογράφηση βιβλίων. Απεικόνισε στο εικαστικό του έργο προσωπογραφίες, νεκρές φύσεις, τον αστικό χώρο και σκηνές από την καθημερινή ζωή, συνδυάζοντας στοιχεία από την ελληνική παράδοση και τη λαϊκή τέχνη, τη βυζαντινή αγιογραφία και τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό. Το έργο του εκτέθηκε στις Μπιενάλε της Βενετίας το 1934 και 1964, της Αλεξάνδρειας το 1957 και του Σάο Πάολο το 1959, αλλά και σε εκθέσεις στις ΗΠΑ, στο Detroit το 1955, στο Μουσείο Guggenheim το 1960, ενώ τo 1975 και το 1983 το έργο του παρουσιάστηκε στην Εθνική Πινακοθήκη.
Με κεντρικό ενδιαφέρον στο έργο του, η ελληνικότητα, αποδίδεται με εικόνες του αστικού χώρου και των φυσικών τοπίων, προσωπογραφίες, νεκρές φύσεις και σκηνές καθημερινότητας, πίνακες στους οποίους εντοπίζονται στοιχεία παράδοσης και δείγματα διεθνών ρευμάτων όπως ο κονστρουκτιβισμός, ο υπερρεαλισμός, η ποπ αρτ και ο φωτογραφικός ρεαλισμός. Το έργο του Βασιλείου προτείνει μοναδικές, συχνά ονειρικές συνθέσεις στις οποίες εντοπίζεται ένα στοιχείο λυρισμού .
Για την επέτειο από τον θάνατο του σπουδαίου καλλιτέχνη, στις 22 Μαρτίου 1985, το Αρχείο της ΕΡΤ προτείνει ένα επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ Παρασκήνιο αφιερωμένο στον ίδιο:
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ
ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ
Η εκπομπή "ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΟ" είναι αφιερωμένη στο ζωγράφο Σπύρο Βασιλείου. Παρουσιάζονται τα πρώτα του βήματα στο χώρο της τέχνης και η ενασχόλησή του με τη σκηνογραφία σε πολλά είδη θεάτρου, τη χαρακτική, την αγιογραφία και την ξυλογραφία. Οι ζωγραφικοί του πίνακες συνήθως εμπνέονταν από την παράδοση, από απλά και καθημερινά θέματα, τα οποία αποτύπωνε με πρωτότυπο και ζωντανό τρόπο.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής γίνεται αναφορά στις επιρροές που δέχθηκε από ξένους ζωγράφους και από τα ταξίδια του στο εξωτερικό. Άνθρωποι των γραμμάτων και καλλιτέχνες αποτιμούν την αξία του έργου του και μιλούν για την έντονη επίδραση που άσκησε σε άλλους συναδέλφους του. Ο καθηγητής ιστορίας της τέχνης Άγγελος Δεληβοριάς καθώς και ο αρχαιολόγος και καθηγητής πανεπιστημίου Γιάννης Σακελαράκης, ο τεχνοκριτικός Χάρης Καμπουρίδης, η ζωγράφος Μαρία Παπαδημητρίου μιλούν για το έργο και την προσωπικότητα του Βασιλείου. Περιγράφεται η επαφή του Βασιλείου με την ευρωπαϊκή τέχνη, η καταγραφή της αλλαγής του ελληνικού αστικού τοπίου και της καθημερινής ζωής στην Ελλάδα, η συνεργασία του Βασιλείου με τον Άγγελο Σικελιανό με χαρακτικά που διακοσμούν ποιήματα του δεύτερου, την ενασχόλησή του με τη σκηνογραφία για θεατρικά έργα την Ελλάδα και στο εξωτερικό με σοβαρές διακρίσεις. Επισημαίνεται η σχέση του έργου του στη βυζαντινή τέχνη και την λαϊκή παράδοση ενώ παρακολουθεί όλα τα σύγχρονα ρεύματα της εποχής του παράγοντας ένα διακριτό και ξεχωριστό έργο, το οποίο κατάφερε να αναδείξει τα ταπεινά στοιχεία που φέρουν ίσως τις σημαντικότερες αξίες. Υπογραμμίζεται η προσωπικότητα του Βασιλείου και η σχέση του με την καλλιτεχνική κοινότητα αλλά και με την ελληνική κοινωνία ευρύτερα, με χαρακτηριστικό στοιχείο μια αυθεντική και αγαθή παρουσία ενός ευφυέστατου και ταλαντούχου ανθρώπου. Αναλύονται οι «συναντήσεις» του έργου του Βασιλείου με σύγχρονα ρεύματα και οι κοινές πορείες ανάμεσα σε εκείνον και άλλους ζωγράφους.
Η σύζυγός του Κική Βασιλείου, οι κόρες του Ντήμη Βασιλείου και Δροσούλα Elliot – Βασιλείου, μιλούν για τον ζωγράφο, πατέρα και σύζυγο, θυμούνται ευτυχισμένες οικογενειακές στιγμές και αναφέρονται σε θετικά και αρνητικά στοιχεία του χαρακτήρα του. Θυμούνται στιγμές από τη ζωή και τις δημιουργίες του με τρυφερότητα για εκείνον, το έργο και τον χαρακτήρα του αναφερόμενες σε χαρακτηριστικά του. Ένα από αυτά ήταν και η κοινωνικότητά του με κορυφαία παράδειγμα την καθιερωμένη συγκέντρωση κάθε Καθαρή Δευτέρα στο σπίτι τους με φίλους και γνωστούς για γιορτάσουν και να γλεντήσουν όλη την ημέρα, γεγονός που είχε μεγάλη απήχηση, μιας και για εκείνον ήταν η μεγαλύτερη γιορτή του χρόνου.
Η συγγραφέας Άννα Σικελιανού, ο φωτογράφος Γιάννης Μαΐλλης, ο συλλέκτης Φίλλιπος Κουτσίνας, ο συνθέτης Γιάννης Σπανός, μιλούν για τον άνθρωπο και τον ζωγράφο Βασιλείου.
Σε όλη τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται πίνακες και άλλες καλλιτεχνικές δημιουργίες του Σπύρου Βασιλείου, καθώς και πλούσιο φωτογραφικό αρχειακό υλικό καθώς και πλήθος από ερασιτεχνικές και άλλες λήψεις από το αρχείο της οικογένειας Βασιλείου, ενώ ακούγεται η φωνή του σε όλη την πορεία του ντοκιμαντέρ να μιλάει για τη ζωή του και τα πράγματα που τον έκαναν να αγαπήσει τη ζωή και την τέχνη του.
