Αφιέρωμα του Αρχείου της ΕΡΤ στον συγγραφέα Κώστα Πρετεντέρη με αφορμή τη συμπλήρωση 100 χρόνων από την γέννησή του, με ένα επεισόδιο της εκπομπής ”Σε χρόνο TV” παραγωγής 2005.
Συμπληρώνονται φέτος 100 χρόνια από τη γέννηση του σπουδαίου δημοσιογράφου, θεατρικού συγγραφέα και σεναριογράφου Κώστα Πρετεντέρη.
Γεννημένος το 1926 στην Αθήνα, ο Κώστας Πρετεντέρης φοίτησε στο Πειραματικό Γυμνάσιο και, ήδη από μαθητής, άρχισε να γράφει νούμερα για επιθεωρήσεις. Συνεργάστηκε με τον Γιώργο Οικονομίδη σε ραδιοφωνικές εκπομπές και επιθεωρήσεις. Το 1953 παρουσίασε στο Θέατρο Περοκέ το έργο του «Και ο μήνας έχει εννιά». Το 1962 ξεκίνησε η μακρά και ιδιαίτερα δημιουργική συνεργασία του με τον Ασημάκη Γιαλαμά, με τον οποίο έγραψαν πολλά νούμερα για επιθεωρήσεις και θεατρικά έργα, τα περισσότερα από τα οποία μεταφέρθηκαν με μεγάλη επιτυχία και στον κινηματογράφο. Χαρακτηριστικότερα δείγματα της δουλειάς τους είναι τα θεατρικά έργα: «Δεσποινίς Διευθυντής» (1963), «Μιας Πεντάρας Νιάτα» (1965), «Τζένη Τζένη» (1966), «Κάτι Κουρασμένα Παλικάρια» (1967) και «Ένας Ιππότης για τη Βασούλα» (1967).
Παράλληλα, ο Κώστας Πρετεντέρης εργάστηκε ως χρονογράφος στον ημερήσιο Τύπο, σε εφημερίδες όπως η «Βραδυνή», η «Αθηναϊκή», η «Καθημερινή» και η «Ελευθεροτυπία». Τη δεκαετία του ’60 έγραψε πολλές δημοφιλείς ραδιοφωνικές εκπομπές, όπως το «Ημερολόγιο ενός Θυρωρού», τα «Καθημερινά του Καθημερινού» με τον Δημήτρη Χορν και το «Νυφικό Κρεβάτι» με την Έλλη Λαμπέτη και τον Δημήτρη Χορν.
Εξίσου σημαντική ήταν και η παρουσία του Κώστα Πρετεντέρη στη δημόσια τηλεόραση, καθώς υπέγραψε τα σενάρια ορισμένων από τις πλέον επιτυχημένες κωμικές σειρές της πρώτης περιόδου της ελληνικής τηλεόρασης. Ειδικότερα, έγραψε τις σειρές: «Ο Κύριος Συνήγορος» με τον Γιάννη Μιχαλόπουλο (ΥΕΝΕΔ, 1970), «Ο κύριος, η κυρία και η μαμά» (ΥΕΝΕΔ, 1971), «Η Κοκορόμυαλη» με την Κατερίνα Γιουλάκη (ΥΕΝΕΔ, 1971), «Η Γειτονιά μας» (ΥΕΝΕΔ,1972), «Τα Παιδιά του Ζεβεδαίου» (ΕΙΡΤ, 1973), «Ο Ονειροπαρμένος» (1973), «Ο άνθρωπός μας» (ΥΕΝΕΔ, 1975) με τον Κώστα Βουτσά, «Εκείνες κι εγώ» (ΥΕΝΕΔ, 1976) με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα και «Ο δρόμος» (ΥΕΝΕΔ, 1978) με τη Μάρθα Καραγιάννη και τον Νίκο Ρίζο.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει το αφιερωματικό επεισόδιο για τον Κώστα Πρετεντέρη από την εκπομπή «Σε χρόνο TV», παραγωγής 2005.
ΣΕ ΧΡΟΝΟ TV
AΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΚΩΣΤΑ ΠΡΕΤΕΝΤΕΡΗ
Το συγκεκριμένο επεισόδιο είναι αφιερωμένο στον συγγραφέα Κώστα Πρετεντέρη, ο οποίος υπέγραψε το σενάριο μερικών από τις πλέον δημοφιλείς σειρές μυθοπλασίας της πρώτης περιόδου της δημόσιας τηλεόρασης. Η Μάριον Μιχελιδάκη υποδέχεται στο στούντιο τον γιο του Κώστα Πρετεντέρη, τον δημοσιογράφο Γιάννη Πρετεντέρη, τους ηθοποιούς Κατερίνα Γιουλάκη, Γιάννη Βογιατζή και Γιάννη Μιχαλόπουλο, τον παρουσιαστή Φώτη Σεργουλόπουλο και τον θεατρικό συγγραφέα και σεναριογράφο Λάκη Μιχαηλίδη.
Το επεισόδιο ξεκινά με φωτογραφικό υλικό σχετικό με τη ζωή του Κώστα Πρετεντέρη. Προβάλλονται σύντομα αποσπάσματα από συνέντευξή του στην εκπομπή της ΕΡΤ «Παρασκήνιο» (1978), καθώς και αποσπάσματα από την ταινία της Φίνος Φιλμ «Δεσποινίς Διευθυντής» (1964), της οποίας υπογράφει το σενάριο. Αμέσως μετά, ο Γιώργος Σταθάκης παίζει στο πιάνο τη μελωδία του τραγουδιού «Ποιος το ξέρει», σε στίχους του οποίου έγραψε ο Κώστας Πρετεντέρης. Η Μάριον Μιχελιδάκη συζητά με τον Γιάννη Πρετεντέρη για το αφιέρωμα στον πατέρα του. Ο Γιάννης Πρετεντέρης τονίζει πως στον πατέρα του δεν άρεσε η έκθεση και είχε δώσει ελάχιστες συνεντεύξεις, μία από αυτές στην τηλεόραση της ΕΡΤ και την εκπομπή «Παρασκήνιο». Η κάμερα της εκπομπής καταγράφει πλάνα από προσωπικά αντικείμενα του Κώστα Πρετεντέρη, όπως την ατζέντα του με τηλέφωνα διάσημων ηθοποιών, τα γυαλιά του, οικογενειακές φωτογραφίες και φωτογραφίες από θεατρικές παραστάσεις, το κείμενο των οποίων έγραψε.
Έπειτα, προβάλλεται ολιγόλεπτο απόσπασμα από την τηλεοπτική σειρά «Κοκκορόμυαλη» (ΥΕΝΕΔ, 1971), σε σενάριο Κώστα Πρετεντέρη και σκηνοθεσία Πέτρου Λεωκράτη, με την Κατερίνα Γιουλάκη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Η Μάριον Μιχελιδάκη υποδέχεται τους υπόλοιπους καλεσμένους. Αρχικά, η Κατερίνα Γιουλάκη περιγράφει πώς της έκανε πρόταση ο Κώστας Πρετεντέρης να πρωταγωνιστήσει σε μία από τις πρώτες τηλεοπτικές σειρές, την «Κοκκορόμυαλη», και θυμάται την τεράστια απήχηση που είχε στο κοινό, καθώς και την αγάπη που της έδειξε το κοινό. Στην παρέα προστίθενται ο παρουσιαστής Φώτης Σεργουλόπουλος, οι ηθοποιοί Γιάννης Βογιατζής και Γιάννης Μιχαλόπουλος και ο θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος Λάκης Μιχαηλίδης. Ο Γιάννης Μιχαλόπουλος αναφέρεται στον «Κύριο συνήγορο» (ΥΕΝΕΔ, 1970), τηλεοπτική σειρά που τον καθιέρωσε και σημείωσε τεράστια επιτυχία κατά τα πρώτα χρόνια της τηλεόρασης. Ειδικότερα, ο Γιάννης Μιχαλόπουλος περιγράφει πώς προέκυψε το όνομα του ρόλου και της τηλεοπτικής σειράς κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων, παρουσία του Κώστα Πρετεντέρη. Ο Λάκης Μιχαηλίδης εξαίρει τις μεγάλες συγγραφικές δυνατότητες και το ταλέντο του Κώστα Πρετεντέρη.
Η συζήτηση επιστρέφει στην «Κοκκορόμυαλη». Η Μάριον Μιχελιδάκη δίνει ένα σενάριο της σειράς στην Κατερίνα Γιουλάκη κι εκείνη μοιράζεται αναμνήσεις της από τα γυρίσματα της σειράς, σε μια εποχή που δεν υπήρχε μοντάζ και δεν έπρεπε να γίνουν λάθη. Ακόμη, μιλά για την εγκυμοσύνη της, την κόρη της που βάφτισε ο Κώστας Πρετεντέρης και το πώς ο ευφυής σεναριογράφος προσέθεσε την εγκυμοσύνη της ηθοποιού στην ηρωίδα, καθώς και για το πλήθος λουλουδιών που έλαβε στο νοσοκομείο. Παράλληλα, ο Γιάννης Μιχαλόπουλος τονίζει πως εκείνος έπαιρνε νωρίτερα τα κείμενα της σειράς «Ο κύριος συνήγορος».
Επιπροσθέτως, ο Γιάννης Βογιατζής μιλά για τη σειρά «Η γειτονιά» (ΥΕΝΕΔ, 1972), υπογραμμίζοντας πως προοριζόταν αρχικά για ταινία. Περιγράφει πώς πήρε τον ρόλο στη σειρά και αμέσως μετά προβάλλεται ένα σωζόμενο απόσπασμα. Ο Γιάννης Πρετεντέρης μοιράζεται αναμνήσεις του από την περίοδο των μεγάλων επιτυχιών του πατέρα του και τη συνεργασία του με τον Ασημάκη Γιαλαμά. Γίνεται λόγος για τη μηχανή ηχογράφησης, τη λεγόμενη «σθενορέτα», που χρησιμοποιούσε ο Κώστας Πρετεντέρης αντί για γραφομηχανή. Προβάλλεται απόσπασμα από τη σειρά «Τα παιδιά του Ζεβεδαίου» (ΕΙΡΤ, 1973). Ο πρωταγωνιστής εκείνης της σειράς, Γιάννης Μιχαλόπουλος, θυμάται πώς του ανακοίνωσε ο Κώστας Πρετεντέρης το σενάριο της σειράς, την ιδιαίτερη υπόθεση και το πώς ακυρώθηκε λόγω χαμηλής απήχησης. Ακολουθεί απόσπασμα από τον «Ονειροπαρμένο» (ΥΕΝΕΔ, 1973), με τον Κώστα Βουτσά.
Στη συνέχεια, ο Φώτης Σεργουλόπουλος μιλά για τη λατρεία του κοινού προς τους ηθοποιούς των τηλεοπτικών σειρών της δεκαετίας του 1970. Ακολουθεί απόσπασμα από μουσικό αφιέρωμα στον Μίμη Πλέσσα, όπου ο σημαντικός συνθέτης εξηγεί πώς ο Δημήτρης Χορν ερμήνευσε το τραγούδι «Οι θαλασσιές οι χάντρες» σε στίχους Κώστα Πρετεντέρη, και προβάλλεται απόσπασμα από την ταινία του Κλέαρχου Κονιτσιώτη «Η Αθήνα τη νύχτα», καθώς και αρχειακό υλικό από το Φεστιβάλ Τραγουδιού Θεσσαλονίκης, στο οποίο κέρδισε η Νάνα με το τραγούδι «Αστέρι, Αστεράκι», σε στίχους Κώστα Πρετεντέρη. Στο στούντιο βρίσκεται η Λένα Αλκαίου, η οποία ερμηνεύει τα τραγούδια «Ποιος το ξέρει», «Η πρώτη μας νύχτα» και «Απόψε κλαίει ο ουρανός».
Μετά το διαφημιστικό διάλειμμα, προβάλλεται απόσπασμα από την εκπομπή «Το πορτραίτο της Πέμπτης», με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα να ανοίγει την τηλεφωνική του ατζέντα, καθώς και ένα σκετς για τη φιλία του Κωνσταντάρα με τον Κώστα Πρετεντέρη. Ο Λάκης Μιχαηλίδης αναφέρεται στη σειρά «Εκείνες κι εγώ» (ΥΕΝΕΔ, 1976), στην παρέα που αποτελούσαν ο ίδιος, ο Πρετεντέρης, ο Πολύδωρος Βασιλειάδης, ο Σωτήρης Μουστάκας και άλλοι, και μοιράζεται αστείες ιστορίες. Έπειτα, παρεμβάλλεται απόσπασμα από τη σειρά «Ο δρόμος» (ΥΕΝΕΔ, 1977), η οποία ήταν η τελευταία δουλειά του Κώστα Πρετεντέρη, καθώς πέθανε το 1978.
Ακολούθως, ο Γιάννης Πρετεντέρης αναδεικνύει πτυχές του χαρακτήρα των γονιών του. Σε συνέντευξη αρχείου της εκπομπής «Συν και πλην», ο συγγραφέας Ασημάκης Γιαλαμάς θυμάται τον φίλο και συνεργάτη του, Κώστα Πρετεντέρη. Ακολουθεί απόσπασμα από την τηλεοπτική σειρά «Το ημερολόγιο ενός θυρωρού» (ΥΕΝΕΔ, 1979), που αρχικά ήταν ραδιοφωνική εκπομπή στα τέλη της δεκαετίας του 1950 με τον Γιάννη Βογιατζή, ιστορίες από την οποία ανακαλούν ο Γιάννης Βογιατζής και η Κατερίνα Γιουλάκη. Η Μάριον Μιχελιδάκη δείχνει στην κάμερα της εκπομπής θεατρικά προγράμματα από παλιές επιθεωρήσεις των Πρετεντέρη και Μιχαηλίδη. Ο Λάκης Μιχαηλίδης σχολιάζει το πώς έγραψαν μέσα σε τρεις ημέρες δύο νέες επιθεωρήσεις το καλοκαίρι του 1974, μετά την πτώση της δικτατορίας των συνταγματαρχών.
Στο επόμενο μέρος της εκπομπής προβάλλεται απόσπασμα αρχείου από την εκπομπή «Συν και πλην», στο οποίο ο Φρέντυ Γερμανός μιλά για τον Κώστα Πρετεντέρη, και ακολουθεί απόσπασμα από την εκπομπή «Παρασκήνιο», που φιλοξενούσε αφιέρωμα στον Πρετεντέρη. Ειδικότερα, ο Φρέντυ Γερμανός αναφέρει ένα χρονογράφημα που έγραψε μετά τον θάνατο του Πρετεντέρη στην εφημερίδα «Ελευθεροτυπία», το οποίο δείχνει η Μάριον Μιχελιδάκη στον φακό της εκπομπής. Γίνεται μνεία στην ασθένεια και τον θάνατο του Κώστα Πρετεντέρη. Τονίζεται η μεγάλη σημασία του έργου του. Πριν από το τέλος της εκπομπής, η Λένα Αλκαίου ερμηνεύει τα τραγούδια «Που πας χωρίς αγάπη», «Σου το ’πα μια και δυο και τρεις» και «Οι θαλασσιές οι χάντρες», τους στίχους των οποίων υπογράφει ο Κώστας Πρετεντέρης. Η εκπομπή ολοκληρώνεται με τους καλεσμένους να ευχαριστούν τους συντελεστές της εκπομπής.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται αποσπάσματα από τις τηλεοπτικές σειρές «Κοκκορόμυαλη», «Η γειτονιά», «Τα παιδιά του Ζεβεδαίου», «Ονειροπαρμένος», «Ο δρόμος» και «Το ημερολόγιο ενός θυρωρού».
