Ημέρα Μνήμης της Γενοκτονίας των Αρμενίων– 24 Απριλίου
Μια εκπομπή διανθισμένη με προσωπικές ιστορίες Ελλήνων Αρμενίων που ξετυλίγουν μνήμες και βιώματα απ' όταν οι πρόγονοί τους ήρθαν στην Ελλάδα μετά το 1922 και τον ξεριζωμό. Μέσα από τις αφηγήσεις διαφαίνεται πώς Αρμένιοι δεύτερης και τρίτης γενιάς προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανή την ιστορία τους και τον πολιτισμό τους, καθώς αποτελούν μέρος της ταυτότητάς τους. Έτος παραγωγής: 2007. Σκηνοθεσία: Ελένη Αγαθονικιάδου. Δημοσιογραφική επιμέλεια-παρουσίαση: Μαρία Μπαλοδήμου.
Η 24η Απριλίου έχει καθιερωθεί ως Ημέρα Μνήμης των θυμάτων της Γενοκτονίας των Αρμενίων το 1915 όταν ξεκίνησε η μαζική εξόντωση της Αρμενικής Κοινότητας από τους Νεότουρκους στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, με αποτέλεσμα εκατομμύρια άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους. Η ημέρα τιμάται κάθε χρόνο από την Αρμενική διασπορά.
Το Αρχείο της ΕΡΤ παρουσιάζει μια εκπομπή, παραγωγής του 2007, με θέμα την ιστορία των Ελλήνων Αρμενίων μέσα από προσωπικές αφηγήσεις.
NOSTALGIA «…ΑΠ’ ΑΓΚΑΘΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΗ»
Μια εκπομπή διανθισμένη με προσωπικές ιστορίες Ελλήνων Αρμενίων που ξετυλίγουν μνήμες και βιώματα απ' όταν οι πρόγονοί τους ήρθαν στην Ελλάδα μετά το 1922 και τον ξεριζωμό. Μέσα από τις αφηγήσεις διαφαίνεται το πώς Αρμένιοι δεύτερης και τρίτης γενιάς προσπαθούν να κρατήσουν ζωντανή την ιστορία τους και τον πολιτισμό τους, καθώς αποτελούν μέρος της ταυτότητάς τους.
Ο Αγκόπ Τζελαλιάν, ποιητής και συλλέκτης, μιλά για την ιστορία του λαού των Αρμενίων, για την κοινή μοίρα Ελλήνων και Αρμενίων κατά τη Μικρασιατική Καταστροφή, για την ιστορία του θείου του Κωστή που ελληνοποίησε το όνομά του για να σωθεί από τους Τούρκους και τις αφηγήσεις του για τη Σμύρνη τις οποίες εξέδωσε το 1930, σε βιβλίο γραμμένο στα αρμενικά. Ενδιαφέρον έχουν οι αναφορές στη ζωή στη Σμύρνη πριν από το ’22, ενώ γίνεται λόγος για την παλιννόστηση των Αρμενίων της διασποράς το 1946-1947, στην οποία συμμετείχαν 18.000 Αρμένιοι της Ελλάδας. Ο Αγκόπ Τζελαλιάν, συλλέκτης ο ίδιος, μιλά επίσης με συγκίνηση για τα έργα λαϊκής και εκκλησιαστικής τέχνης που δώρισε στην Αρμενία.
Στη συνέχεια, ο φακός της εκπομπής βρίσκεται στη Νίκαια έξω από το σπίτι του Συμών Κιουρκιασαριάν, σημαντικού μεταφραστή ελληνικών κλασικών κειμένων που γεννήθηκε εκεί το 1923. Στην τότε Παλιά Κοκκινιά, το 1922 έφτασαν 100.000 Αρμένιοι. Ο Κιουρκιασριάν έλαβε μέρος στην Εθνική Αντίσταση και έγραψε ποιήματα. Η Μαρία Μπαλοδήμου διαβάζει ένα ανέκδοτο ποίημά του που έγραψε το 1940, όπου διαφαίνεται η σχέση του με την προσωρινή πατρίδα του, την Ελλάδα.
Η Άρντα Τζελαλιάν-Bedirian, δραστήριο μέλος της αρμενικής κοινότητας στην Ελλάδα, γεννήθηκε στην Αθήνα και ζει στο Κουβέιτ. Μιλά για τις γιαγιάδες της που ήταν Σμυρνιές, για τον Αρμένιο παππού της, ο οποίος επιβίωσε από τη γενοκτονία του 1915 και για τις σπουδές της στη Βενετία. Επισημαίνει πως ο κάθε Αρμένιος παίρνει τα χαρακτηριστικά του τόπου όπου έχει γεννηθεί και όπου ζει, και μιλά για τη σχέση της με την Ελλάδα και για την κληρονομιά της αρμένικης καταγωγής της.
Έπειτα, μιλά ο Μαρντήρος (Μαρτίκ) Μανικιάν, διακοσμητής, από οικογένεια κλωστοϋφαντουργών, ο οποίος γεννήθηκε στην Ελλάδα και μεγάλωσε στη Νέα Ιωνία. Ζει στο Συνεβρό Αχαΐας. Αφηγείται μνήμες από τη γιαγιά του, Αρμένισσα που ήλθε με την οικογένειά της στην Ελλάδα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και εγκαταστάθηκαν στην Δραπετσώνα. Ορίζει την ταύτισή του με το παρελθόν των προγόνων των μέσα από την επίδραση της γιαγιάς του και την ισχυρή εντύπωση που του προκάλεσε το ταξίδι του στην Αρμενία. Το παραδοσιακό τραγούδι «Έχω παράπονο» ερμηνεύει ο Haig Yazdjian.
