Για την επέτειο 85 ετών από τη γέννηση του μεγάλου Ιταλού σκηνοθέτη Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, στις 16 Μαρτίου 1941, το Αρχείο ΕΡΤ προτείνει επεισόδιο από το πολιτιστικό τηλεοπτικό περιοδικό «ΣΥΝΕΙΚΟΝΕΣ» του Κώστα Κωβαίου με θέμα την επίσκεψή του στην Αθήνα, στο Μουσείο Μπενάκη, και την βράβευσή του από τον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων Απόστολο Κακλαμάνη, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο.
Ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι κορυφαίος Ιταλός σκηνοθέτης, γεννήθηκε πριν από 85 χρόνια στις 16 Μαρτίου 1941, στην Πάρμα και ξεκίνησε τα πρώτα του βήματα στον κινηματογράφο στο πλάι του Πιερ Πάολο Παζολίνι στην ταινία «Ακατόνε» (1961). Επηρεασμένος από το δάσκαλό του γυρίζει την πρώτη του ταινία «Βίαιος θάνατος» (1962). Ο Μπερτολούτσι υπήρξε πολιτικοποιημένος και ενταγμένος στην Αριστερά, στοιχεία που αποτυπώνονται στις ταινίες της πρώτης περιόδου του. Το 1964, γύρισε το ρομαντικό δράμα «Πριν από την επανάσταση», με αρκετά αυτοβιογραφικά στοιχεία έπειτα την ταινία «Ο σύντροφος » (1968) και ένα χρόνο μετά ένα επεισόδιο της σπονδυλωτής ταινίας «Αγάπη και Οργή» (1969) ενώ έγραψε το σενάριο της εμβληματικής ταινίας του Σέρτζιο Λεόνε «Κάποτε στη Δύση» (1969).
Το 1970 σκηνοθετεί την ταινία «Η στρατηγική της αράχνης» βασισμένη σε διήγημα του Χόρχε Λουίς Μπόρχες και το 1971 σε αντίστοιχο πλαίσιο θα γυρίσει την ταινία «Ο Κονφορμίστας», ταινίες με πολιτικό πρόσημο και θεματική γύρω από την ιστορία του αριστερού κινήματος και του φασισμού στην Ιταλία και την πορεία των ανθρώπων που πρωταγωνίστησαν σε αυτά. Το 1972 παρουσιάζει «Το τελευταίο ταγκό στο Παρίσι» ένα τολμηρό ερωτικό δράμα με πρωταγωνιστές τους Μάρλον Μπράντο και Μαρία Σνάιντερ, προκαλώντας και σκανδαλίζοντας κοινό και κριτικούς κυρίως για τις ερωτικές σκηνές της με αποτέλεσμα να απαγορευθεί η προβολή της ή να λογοκριθούν επίμαχες σκηνές σε αρκετές χώρες. Ωστόσο ο Μπερτολούτσι έχει πλέον καθιερωθεί ως ένα από τους πλέον σημαντικούς ευρωπαίους σκηνοθέτες. Το 1975 θα παρουσιάσει το μεγαλεπήβολο έργο του, την επική ταινία «1900» όπου καταγράφεται η ιστορία της Ιταλίας μέχρι τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, μέσα τις ιστορίες δύο ανδρών, ενός προνομιούχου γαιοκτήμονα και ενός φτωχού χωρικού (με τους Ρόμπερτ Ντε Νίρο και Ζεράρ Ντεπαρντιέ στους αντίστοιχους ρόλους), γεννημένων την πρωτοχρονιά του 1900. Ο Μπερτολούτσι θα γυρίσει πολλές ακόμα ταινίες, κυρίως διεθνείς συμπαραγωγές με μεγάλη εμπορική επιτυχία, ενώ οι κριτικοί τον κατηγορούν ολοένα και περισσότερο για την απώλεια του προσωπικού του στυλ και της επαναστατικής του ορμής. Ωστόσο η ταινία «Ο τελευταίος αυτοκράτορας (1987) βραβεύτηκε με εννέα Όσκαρ μεταξύ των οποίων εκείνα για καλύτερη ταινίας και σκηνοθεσία. Ακολουθούν επιτυχίες όπως «Τσάι στη Σαχάρα» (1990), «Ο Μικρός Βούδας» (1994), «Κλεμμένη Ομορφιά» (1996), «Πολιορκία μιας γυναίκας» (1998) και «Οι Ονειροπόλοι» (2003). Ο Μπερτολούτσι τιμήθηκε επανειλημμένα με βραβεία όπως ο Χρυσός Λέοντας στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας το 2007 και ο Χρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ των Καννών 2011. Έφυγε από τη ζωή στις 26 Νοεμβρίου 2018.
Το Αρχείο ΕΡΤ για την επέτειο 85 ετών από τη γέννηση του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι, στις 16 Μαρτίου 1941, προτείνει την εκπομπή:
ΣΥΝΕΙΚΟΝΕΣ
ΜΠΕΡΝΑΡΝΤΟ ΜΠΕΡΤΟΛΟΥΤΣΙ
Το πολιτιστικό τηλεοπτικό περιοδικό «ΣΥΝΕΙΚΟΝΕΣ» παρουσιάζει τα πολιτιστικά δρώμενα, που πραγματοποιούνται στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Σε αυτό το επεισόδιο παρουσιάζεται η επίσκεψη του Μπερνάρντο Μπερτολούτσι στην Αθήνα, στο Μουσείο Μπενάκη, και στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο όπου και βραβεύτηκε.
Παρακολουθούμε πλάνα από την επίσκεψη στο μουσείο Μπενάκη μαζί με την ΜαρίαΦρεζάδου όπου συναντάει τον Διονύση Φωτόπουλο και τρώνε μαζί. Έπειτα βλέπουμε πλάνα με την άφιξη στο οικονομικό Πανεπιστήμιο. Πλάνα από την τελετή βράβευσης σε αίθουσα τελετών του πανεπιστημίου όπου ο πρύτανης Ανδρέας Κίντης, ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, Απόστολος Κακλαμάνης και ο κριτικός κινηματογράφου Γιάννης Μπακογιαννόπουλος εκφωνούν λόγους προς τιμήν του Μπερτολούτσι, ενώ ο Κώστας Κωβαίος προλογίζει το αφιέρωμα στο έργο του μεγάλου Ιταλού σκηνοθέτη.
Προβάλλονται χαρακτηριστικές σκηνές από ταινίες του ενώ ακούγονται σχόλια του ιδίου: Μιλάει για την εποχή των μεγάλων ελπίδων, την αλήθεια της κάμερας, την προσπάθεια να προσεγγίζει μέσα από τις ταινίες του την αλήθεια ακόμα κι αν κάνει μυθοπλασία, ενώ επισημαίνει την ανάγκη να ληφθούν πρωτοβουλίες υπέρ του ευρωπαϊκού κινηματογράφου.
Ακολουθεί συνέντευξη του Μ. Μπερτολούτσι στον Κ. Κωβαίο, όπου μιλάει για τη συνεργασία του με μερικά από τα μεγαλύτερα ταλέντα του κινηματογράφου, εξηγεί τι ζήτησε να κάνει ο Μάρλον Μπράντο στο «Τελευταίο ταγκό στο Παρίσι». Για το μείγμα ψυχανάλυσης και πολιτικής στις ταινίες του εξηγεί ότι είχε πάντα καλές σχέσεις με τους ηθοποιούς του, ότι υπήρχε μια σχέση μεταξύ σκηνοθέτη και ηθοποιών. Στο γεύμα που παρατέθηκε προς τιμήν του ο Μπερτολούτσι μιλάει για τη μεγάλη τιμή που έγινε στο πρόσωπό του, τη συγκίνηση που ένιωσε, θυμάται τα πρώτα του βήματα στον κινηματογράφο, μιλάει για το αφιέρωμα που έγινε με υλικό από τις ταινίες του με πρωτότυπο και όχι χρονολογικό τρόπο, μιλάει για την ευρωπαϊκή τηλεόραση ως χαμένη ευκαιρία για ένα εθνικό συλλογικό μέσο που θα ενίσχυε το πολιτιστικό επίπεδο και επικαλείται τη θέση του Παζολίνι για την τηλεόραση. Για το μέλλον μιλάει για την παραγωγή μιας ταινίας που ολοκληρώνεται και για τα επόμενα σχέδια που θα αναλάβει. Σχετικά με το τελευταίο μέρος του, το τρίτο, του 1900, θεωρεί ότι δεν έχει νόημα να το επιχειρήσει υπό τις συνθήκες που επικρατούν.
Περιλαμβάνεται επίσης δήλωση του Θόδωρου Αγγελόπουλου ο οποίος περιγράφει την πρώτη φορά που είδε ταινία του Μπερτολούτσι και την αγαπημένη του ταινία από τη φιλμογραφία του την «Στρατηγική της αράχνης», ενώ εξηγεί τη σημασία της βράβευσης του Μπερτολούτσι σε μια περίοδο δύσκολη για τον ευρωπαϊκό κινηματογράφο.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής παρακολουθούμε πλάνα από τη βράβευση του Μπερτολούτσι από τον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων Απόστολο Κακλαμάνη, καθώς και σκηνές από ταινίες του μεγάλου Ιταλού σκηνοθέτη.
