Στα έθιμα του Δωδεκαημέρου στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία αναφέρεται η εκπομπή «Τα καρναβάλια του Δωδεκαήμερου». Ένα σπάνιο ντοκιμαντέρ που μας ταξιδεύει στο μακρινό 1987-1988 και στις λαϊκές παραδόσεις των αγροτικών περιοχών της Βόρειας Ελλάδας την ημέρα των Θεοφανείων. Η κινηματογράφηση έγινε σε συνεργασία με τις κοινότητες Αγίου Παντελεήμονα Φλώρινας και Βερτίσκου της Θεσσαλονίκης. Η εκπομπή μεταδόθηκε από την ΕΡΤ στις 6 Ιανουαρίου 1988. Σκηνοθεσία: Δάφνη Τζαφέρη. Παραγωγή: Κώστας Βούλγαρης.
Στα έθιμα του Δωδεκαημέρου στην Κεντρική και Δυτική Μακεδονία αναφέρεται η εκπομπή «Τα καρναβάλια του Δωδεκαήμερου» επικεντρωμένη στη γιορτή των Θεοφανείων στην οποία δίνεται ιδιαίτερη βαρύτητα στις περιοχές αυτές. Η εκπομπή μεταδόθηκε από την ΕΡΤ στις 6 Ιανουαρίου 1988. Την ημέρα των Θεοφανείων οι τελετές συνδυάζουν τη χριστιανική παράδοση με γιορτές που μας φέρνουν κοντά στο Καρναβάλι και την Αποκριά. Στη Μακεδονία δίνουν βαρύτητα στη βάπτιση του Κυρίου και στον εξαγνιστικό χαρακτήρα του αγιασμού των υδάτων.
Δείτε ένα μοναδικό ντοκιμαντέρ που μας ταξιδεύει στο μακρινό 1987-1988 και στις λαϊκές παραδόσεις των αγροτικών περιοχών της Βόρειας Ελλάδας, συνδεδεμένες με τον εορτασμό των Θεοφανείων. Η κινηματογράφηση έγινε σε συνεργασία με τις κοινότητες Αγίου Παντελεήμονα Φλώρινας και Βερτίσκου της Θεσσαλονίκης :
ΤΑ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΑ ΤΟΥ ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟΥ
Το Δωδεκαήμερο είναι μια σειρά εορτών που γίνονται στη Βόρεια Ελλάδα, από την παραμονή των Χριστουγέννων έως του Άι Γιαννιού. Γιορτές χαράς και εξαγνισμού, για το διώξιμο των καλικάντζαρων και την υποδοχή του καινούριου χρόνου.
Στο πρώτο μέρος, ο φακός της εκπομπής καταγράφει τον αγιασμό των υδάτων και το καρναβάλι που γίνεται ανήμερα τα Θεοφάνεια στο χωριό Άγιος Παντελεήμων Αμυνταίου. Η Αγγελική Ιωάννου, Διευθύντρια Λαογραφικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, περιγράφει τα έθιμα του εορτασμού των Θεοφανείων στον Άγιο Παντελεήμονα, μια γιορτή με ιδιαίτερη βαρύτητα στη Μακεδονία, όπου συνυπάρχουν τα μαγικά με τα θρησκευτικά στοιχεία. Εξηγείται πώς για τους κατοίκους ο εξαγνιστικός χαρακτήρας του αγιασμού των νερών ανανεώνει τις ευεργετικές δυνάμεις για τον άνθρωπο και τη φύση. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το έθιμο του πλυσίματος των εικόνων από τις γυναίκες του χωριού στις όχθες της λίμνης Βεγορίτιδας, ένα έθιμο που οι ρίζες του ανάγονται στην αρχαιότητα. Παρακολουθούμε τα κάλαντα από παιδιά ντυμένα νύφη και γαμπρός και τα γαστρονομικά έθιμα γύρω από το τραπέζι. Τονίζεται ο πανηγυρικός χαρακτήρας του εορτασμού των Θεοφανείων, καθώς η μεγάλη γιορτή συνεχίζεται στην πλατεία του χωριού με μεταμφιέσεις που ανάγονται στην αρχαία διονυσιακή λατρεία, με γλέντι και χορό.
Στο δεύτερο μέρος, η εκπομπή παρουσιάζει την αναπαράσταση του γάμου στο χωριό Βερτίσκος της περιοχής Λαγκαδά, έθιμο κατά το οποίο η μεταμφίεση του Δωδεκαημέρου επικεντρώνεται στη χαρούμενη παρέα της νύφης και του γαμπρού, και υπογραμμίζει την αξία της γαμήλιας τελετής ως ευκαιρία για γλέντι στη ζωή ενός μικρού χωριού. Ο φακός της κάμερας καταγράφει τα έθιμα της αναπαράστασης με τη συμμετοχή ολόκληρου του χωριού: την προετοιμασία του γάμου στο σπίτι της νύφης και του γαμπρού, το υψωμένο λάβαρο από ξύλο κρανιάς, σύμβολο του κουμπάρου, το ζύμωμα της μπουγάτσας, την ετοιμασία των εδεσμάτων, το μάζεμα των συγχωριανών γύρω από το φαγητό, το κρασί, το τραγούδι και τον χορό στους δρόμους του χωριού, μαζί με τους συμβολισμούς των εθίμων αυτών.
