Έφυγε από τη ζωή ο σημαντικός Έλληνας σκηνοθέτης, διευθυντής φωτογραφίας και σεναριογράφος, Γιώργος Πανουσόπουλος, στις10 Μαρτίου 2026, σε ηλικία 84 ετών. Ο Πανουσόπουλος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1942, σπούδασε κινηματογράφο στην Ελλάδα και ξεχώρισε νωρίς ως διευθυντής φωτογραφίας, ενώ μαζί με τους Νίκο Περάκη και Γιώργο Τσεμπερόπουλο, η φοβερή τριάδα του Νέου Ελληνικού Κινηματογράφου, ίδρυσαν τη Φιλμική Εταιρεία.
Σκηνοθέτησε το «Ταξίδι του Μέλιτος» το 1979 και έπειτα τους «Απέναντι», το 1981. Ακολούθησε η «Μανία» το 1985, το «Μ’ Αγαπάς;» το 1989, η «Ελεύθερη Κατάδυση» το 1995, το «Μια Μέρα τη Νύχτα» το 2001 και η «Τεστοστερόνη», το 2004. Τελευταία του ταινία ήταν το «Σ’ αυτή τη χώρα κανείς δεν ήξερε να κλαίει» το 2018.
Ο κινηματογράφος του Πανουσόπουλου ξεχωρίζει για τις όμορφες εικόνες, την ιδιαίτερη φωτογραφία των ελληνικών τοπίων και των προσώπων, αλλά και τη μοναδική ατμόσφαιρα που δημιουργούν σε κάθε του ταινία. Κεντρικό ενδιαφέρον στις θεματικές του Πανουσόπουλου έχει ο έρωτας, η επιθυμία, το συναίσθημα και όλα εκείνα που προκαλούνται από αυτά στη ζωή των ανθρώπων, από τη νεανική μέχρι και την πιο ώριμη ηλικία.
Το 1977 ο Πανουσόπουλος βραβεύτηκε για τη φωτογραφία του στην ταινία «Άρχοντες» του Μανούσου Μανουσάκη. Το 1985 η ταινία του «Μανία» διαγωνίστηκε στο 36ο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Βερολίνου και το «Μ' αγαπάς;» στο 46ο Διεθνές Φεστιβάλ της Βενετίας. Το 2005 το 46ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης πραγματοποίησε ειδικό αφιέρωμα στον ίδιο με προβολές των ταινιών του.
Το Αρχείο ΕΡΤ για την απώλεια του σημαντικού σκηνοθέτη και κινηματογραφιστή Γιώργου Πανουσόπουλου προτείνει επεισόδιο από τη σειρά ντοκιμαντέρ του Ηλία Γιαννακάκη «Σκιές στο Φως», αφιερωμένο στον ίδιο τον Πανουσόπουλο.
ΣΚΙΕΣ ΣΤΟ ΦΩΣ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΝΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ
Στο 5ο επεισόδιο της σειράς ντοκιμαντέρ αφιερωμένη στους διευθυντές φωτογραφίας του ελληνικού κινηματογράφου, ο Ηλίας Γιαννακκάκης παρουσιάζει τον Γιώργο Πανουσόπουλο.
Ο Πανουσόπουλος μιλάει για τα πρώτα του βήματα, τη συνεργασία με τον σκηνοθέτη Άδωνι Κύρου όπου από δεύτερος βοηθός οπερατέρ ανέλαβε διευθυντής φωτογραφίας μιας και ήταν ο μόνος που μπορούσε να τραβήξει με την κάμερα στο χέρι και έτσι έκανε την πρώτη του ταινία ως οπερατέρ, «Το Μπλόκο» (1965). Εξηγεί τη διαφορά στη φωτογραφία του ασπρόμαυρου κινηματογράφου σε σχέση με τον έγχρωμο. Aφηγείται την ιστορία του, πώς έγινε οπερατέρ επειδή του το είπε η κοπέλα του, πώς φοίτησε στη σχολή Σταυράκου για μικρό χρονικό διάστημα ώσπου τον διάλεξε ο Φιλοποίμην Φίνος και ξεκίνησε να παρακολουθεί γυρίσματα εγκαταλείποντας τις σπουδές του. Για πάνω από δύο χρόνια έμεινε εκεί ως βοηθός και έφυγε γιατί όπως λέει ήθελε να πιάσει κάμερα και να γυρίσει πλάνα δικά του, δεν ήθελε να περιμένει άλλο. Θυμάται ιστορίες από τη συνεργασία του με την Ξένια Καλογεροπούλου, τον Παντελή Βούλγαρη, τον Αλέξη Δαμιανό, τον Τάσο Ζωγράφο, τον Αλέξη Δαμιανό, αλλά και άλλους με τους οποίους συνεργάστηκε. Μιλάει για την ταύτιση με τους σκηνοθέτες που συνεργαζόταν και το ενδιαφέρον που είχε πάντα για να γίνει καλή η κάθε ταινία. Η καλή και κακή φωτογραφία για τον Πανουσόπουλο διακρίνεται και καθορίζεται από το προσωπικό ύφος του διευθυντή φωτογραφίας. Εξηγεί τη σημασία που έχουν οι αδυναμίες κάθε καλλιτέχνη για το έργο του, ενώ δεν παραλείπει να αναφερθεί στις δικές του καταβολές και επιρροές. Ξεχωρίζει τη δουλειά του ως φωτογράφος στην Ευρυδίκη του Ν. Νικολαΐδη, ενώ επισημαίνει ότι στις δικές του ταινίες δεν επικεντρώθηκε ποτέ στην φωτογραφία. Ο Πανουσόπουλος αναφέρεται στη διάκριση καλλιτεχνικής και τεχνικής ιδιότητας του διευθυντή φωτογραφίας και μιλάει για το ελληνικό φως και τη δυσκολία να οριστεί αυτό μέσα από τον κινηματογράφο. Διακρίνει επίσης τον παλιό ελληνικό κινηματογράφο από τον νέο, ως κινηματογράφο των παραγωγών και ως κινηματογράφο των σκηνοθετών οι οποίοι έγιναν και παραγωγοί των ταινιών τους. Με αφορμή την ταινία του «Μανία» αναφέρεται στον πειραματισμό και την προσπάθεια που έκανε με τον Περάκη και τον Τσεμπερόπουλο μέσα από τις κινηματογραφικές τους ταινίες, αλλά μιλάει και για την ενασχόλησή του με τη διαφήμιση.
Ο Παντελής Βούλγαρης μιλάει για τη σχέση του με τον Πανουσόπουλο ήδη από τη σχολή Σταυράκου, για την αγάπη του και την ευρηματικότητα στις γωνίες λήψεις του, τη συνεργασία τους στην ταινία του «Ο κλέφτης». Μέσα από τις ταινίες μάθαινε, ρίσκαρε και έτσι αντιμετώπιζε πάντα τα προβλήματα ως προκλήσεις. Θεωρεί ότι κάθε ταινία διαμορφώνεται σημαντικά μέσα από τη συνεργασία σκηνοθέτη και διευθυντή φωτογραφίας και αναφέρεται στην αξιοποίηση του φωτός από τον Πανουσόπουλο στο «Χάππυ Νταίη» αλλά και τις πρωτοποριακές τεχνικές που χρησιμοποίησε ως διευθυντής φωτογραφίας.
Ο Νίκος Περάκης μιλάει για την ξεχωριστή φωτογραφία στο «Κιέριον» του Δήμου Θέου, εξηγεί τον προσχεδιασμό των ταινιών και τη συνεργασία με τον διευθυντή φωτογραφίας που αποτελούν σημαντική συνεισφορά για την τελική μορφή της ταινίας, αλλά και για την γρήγορη και αποτελεσματική ολοκλήρωσή της, ενώ επισημαίνει την ταχύτητα του Πανουσόπουλου στα γυρίσματα.
Κατά τη διάρκεια της εκπομπής προβάλλονται φωτογραφίες και πλάνα από κινηματογραφικές ταινίες όπως :«Ο κλέφτης» (1965, Παντελής Βούλγαρης), «Μέχρι το πλοίο» (1966 Αλέξης Δαμιανός), «Κιέριον» (1974, Δήμος Θέου), «Ευρυδίκη Β.Α. 2037» (1975, Νίκος Νικολαΐδης), «Χάππυ Νταίη» (1976, Παντελής Βούλγαρης), «Ελεύθερη κατάδυση» (1995, Γιώργος Πανουσόπουλος), «Ταξίδι του μέλιτος» (1979, Γιώργος Πανουσόπουλος), «Λούφα και παραλλαγή» (1984, Νίκος Περάκης), «Μανία» (1985, Γιώργος Πανουσόπουλος), «Ξαφνικός έρωτας» (1984, Γιώργος Πανουσόπουλος), «Μ’ αγαπάς;» (1989, Γιώργος Πανουσόπουλος)
Σκηνοθεσία: ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗΣ
Μοντάζ: ΜΥΡΤΩ ΛΕΚΑΤΣΑ
Έτος παραγωγής: 2011
Σύνταξη άρθρου - τεκμηρίωση εκπομπής: Βλάσης Κομνηνός
Δείτε περισσότερα στο http://archive.ert.gr
